BMI is een getal dat in vrijwel elke gezondheidscheck opduikt. Het is eenvoudig te berekenen en daardoor bruikbaar als eerste indicatie. Wat het niet is, is een oordeel over een individu, en juist die stap wordt het vaakst gezet.

Wat het getal weergeeft

BMI zet gewicht af tegen lengte in het kwadraat. Het is ontwikkeld om op groepsniveau iets te kunnen zeggen over de verdeling in een bevolking, niet om een individuele situatie te beoordelen. Een rekenhulp met uitleg staat bij rachelhulshof.nl.

Wat het getal niet meeneemt

• Het verschil tussen spiermassa en vetmassa
• De verdeling over het lichaam, terwijl juist buikomvang meetelt
• Leeftijd en lichaamsbouw
• Verschillen tussen bevolkingsgroepen

Waarom het toch wordt gebruikt

Omdat het met een weegschaal en een meetlint te bepalen is en omdat het over grote groepen bruikbare informatie oplevert. Voor een huisarts is het een startpunt voor een gesprek, niet de uitkomst ervan. Die nuance verdwijnt zodra het getal op een website als eindoordeel wordt gepresenteerd.

Buikomvang als aanvulling

Een meetlint om het middel voegt informatie toe die BMI mist. De verdeling van vet over het lichaam wordt in richtlijnen als aanvullende maat gebruikt. Twee mensen met hetzelfde BMI kunnen op dat punt sterk verschillen.

Waar het misgaat in teksten

In veel online teksten wordt het getal gekoppeld aan een advies of aan een product. Dat is de stap die de vergelijking niet toelaat: een indicatie op groepsniveau zegt niets over wat voor een individu verstandig is. Wie zoiets leest, doet er goed aan te kijken of er op dezelfde pagina iets te koop is.

Supplementen

Rond gewicht wordt een breed scala aan supplementen aangeboden. Voor het merendeel daarvan bestaat geen goedgekeurde gezondheidsclaim, waardoor uitspraken over werking niet zijn toegestaan. Wie zich in de achtergrond van dit onderwerp wil verdiepen, vindt op Rachel Hulshof een verzameling artikelen.

Wat wel bruikbaar is

Een gesprek met een huisarts of dietist, waarin het getal een van de gegevens is en niet de conclusie. Dat levert meer op dan een rekenhulp met een gekleurde balk eronder, hoe overzichtelijk die ook oogt.

Bij twijfel

Voor vragen over gewicht in combinatie met medicatie of een aandoening is een arts de aangewezen plek. Een online rekenhulp kan die vraag niet beantwoorden en is daar ook niet voor bedoeld.

Wat een getal wel doet

Op groepsniveau, bijvoorbeeld in onderzoek onder duizenden mensen, is BMI bruikbaar om verschuivingen in de tijd te volgen. Dat is waar het voor is ontworpen en waar het zijn waarde bewijst. Zodra hetzelfde getal wordt gebruikt om iets over een enkel persoon te zeggen, valt de onderbouwing weg. Dat verklaart waarom huisartsen het gebruiken als aanleiding voor een gesprek en niet als uitkomst daarvan.